Verslag van de najaarsbijeenkomst op zaterdag 21 september 2019

Onder de bezielende leiding van boswachter Kees-Jan Westra van Staatsbosbeheer hebben we een prachtige en leerzame veldexcursie mogen meemaken in het natuurgebied de Borkeld. We hadden schitterend weer en een enthousiaste groep. De jongste deelnemer was bijna 4 jaar jong!

We verzamelden bij ‘De Zwemkolk’ in Markelo waar we ontvangen werden met koffie en echte Twentse krentenwegge.

Daarna begon de excursie, een tocht van ongeveer 5 kilometer. Slingerend door het gebied wist Kees-Jan ons te boeien met veel informatie.

De Borkeld is ontstaan  in de voorlaatste ijstijd waarin door gletsjers,  gletsjerpuin en leem naar de dit gebied werden getransporteerd. Door de stuwende werking van het landijs zijn de heuvels ontstaan. De zwerfstenen in dit gebied zijn door de ijsmassa meegebracht uit Scandinavië. Dit alles ongeveer 200.000 jaar geleden!

Ongeveer 13.000 jaar geleden woonden hier al mensen. De bewijzen zijn door hen achtergelaten in de vorm van stenen bijlen en andere stenen werktuigen. Ook zijn prehistorische grafheuvels en resten van nederzettingen gevonden die 4000 tot 6000 jaar oud zijn.

Vanaf de Friezenberg (40 meter hoog) hadden we een prachtig uitzicht over de Borkeld. Natuurgebied Friezenberg is in bezit van de stichting Landschap Overijssel en werd in de eerste helft van de vorige eeuw geschonken door textielbaron van Heek. Stichting Landschap Overijssel heeft het gebied in erfpacht uitgegeven aan Staatbosbeheer.

Langzaam naar beneden lopend kwamen we in het begrazingsgebied van de Hereford runderen, een taai ras, dat probleemloos zomer en winter buiten kan blijven. We zagen een stierenkuil, een kuil door (macho) stieren gemaakt om te imponeren. Het mooie voor de natuur is, dat deze kuilen een bijdrage leveren aan de biodiversiteit; allerlei insecten doen er hun voordeel mee!

Op naar de leemkuilen! In de Borkeld is lange tijd leem gewonnen voor het maken van bakstenen. Hierdoor zijn leemkuilen ontstaan van 5 tot 10 meter diep. In deze leemkuilen is een bijzondere plantengemeenschap ontstaan. We hebben kruipbrem gezien en een klokjesgentiaan.

 

Dan heeft Kees-Jan nog iets verteld over Natura 2000, die als hoofddoelstelling heeft, het waarborgen van de biodiversiteit in Europa. Binnen Nederland is De Borkeld als één van de Natura 2000-gebieden aangewezen. Op internet is veel informatie te vinden over de plannen voor dit gebied (Borkeld Natura 2000), de moeite waard om te lezen!

De excursie werd afgesloten met een heerlijke lunch in De Zwemkolk. We kijken terug op een prachtige dag