Excursie Friezenberg

Zaterdag 22 september 2012 verzamelden zich zo’n 35 leden in museumboerderij De Zwemkolk, tussen Markelo en Rijssen, voor de najaarsexcursie van de Eigenarenvereniging. Gesterkt door koffie en krentenwegge en verblijd met zonnig weer beleefden we een mooie en boeiende excursie door het gebied rondom de Friezenberg, in het natuurgebied De Borkeld. De veldtocht stond weer onder de deskundige leiding van Arie Langendoen, groot (vogel)kenner van dit gebied. Een korte impressie.

De Borkeld is ongeveer 200.000 jaar geleden in de IJstijd gevormd. Er werden toen veel stenen en keien met het ijs meegevoerd. Tijdens de laatste ijstijd, ca 50.000 jaar terug, kwam veel zand mee. De oudste bewoning dateert van 5000 jaar geleden. Niet alle heuvels in dit gebied zijn in de ijstijd opgeworpen door stuwwallen. Sommige zijn ontstaan tijdens het smelten van het ijs. Het meegevoerde zand bleef achter en vormde zo heuvels.

Het grootste deel van het natuurgebied (5000 ha) is eigendom van Staatsbosbeheer. Hier en daar zijn nog kleine percelen in particulier bezit, waarvan sommige nog als productiebos in gebruik zijn.

Het Elsenerveld is een open gebied waar vroeger turf werd gewonnen. Nu komen er reeën en fazanten voor, en ook worden vossen gesignaleerd. Verder lopen er Herford koeien rond. Tijdens de excursie zagen we ook roofvogels in de lucht, op zoek naar een prooi op de grond. Er mag in dit gebied niet gejaagd worden. ‘s Zomers graast er een schaapskudde. Vanaf een aangelegd bultje is er een mooi uitzicht over het Elsenerveld.

Behalve turf zat er ook leem in de bodem. Dit werd tot in de jaren 60 van de vorige eeuw met smalspoortreintjes naar steenfabrieken bij Rijssen vervoerd voor de steenbakkerij. De oude leemkuilen zijn nog goed zichtbaar. In Rijssen bestaat op de Rijsserberg als overblijfsel nog het Rijssens Leemspoor, een toeristische attractie in de zomermaanden.

Rondom en op de Friezenberg zijn tal van grafheuvels te vinden, in totaal een stuk of 30. Door een dode te overdekken met zand en daar bovenop de volgende dode te leggen met zand erover ontstonden geleidelijk aan de grafheuvels.

Aan de voet van de Friezenberg is kwelwater te vinden. Daar zagen we de zonnedauw, een vleesetende plant. Overigens heeft de Friezenberg niets van doen met de Friezen. Het is een verbastering van het woord vrees.

Na afloop praatten de deelnemers tijdens een lunch met broodjes en soep in De Zwemkolk nog wat na. Excursieleider Arie Langendoen kreeg uit handen van Jan Kuijpers, bestuurslid, als dank een fles wijn. Blijkens de reacties hebben de deelnemers de excursie zeer gewaardeerd.

Hieronder staat een fotoimpressie van de excursie.

 


Deze inhoud is alleen toegankelijk voor leden. Leden kunnen inloggen met hun e-mailadres (als gebruikersnaam) en lidnummer (als wachtwoord)